اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی:
کیا اسپورتیج (KIA Sportage) به عنوان یکی از محبوبترین، جذابترین و پرفروشترین کراساوورهای شهری در بازار خودروهای وارداتی ایران شناخته میشود . این خودرو از نسلهای ابتدایی خود (اتاق KM با پیشرانههای ۶ سیلندر) گرفته تا نسلهای بسیار محبوب اسپورتیج SL (مدلهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۶) و نسل مدرن اسپورتیج QL و نسخههای جذاب GT-Line (مدلهای ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸)، توانسته سهم بزرگی از بازار خودروهای شاسیبلند شهری ایران را از آن خود کند . یکی از ارکان اصلی سواری پویا و کارکرد نرم این خودرو، سیستم انتقال قدرت اتوماتیک آن است . گیربکسهای استفاده شده در کیا اسپورتیج بسته به مدل و سال ساخت، دارای فناوریهای هیدرولیکی سیارهای یا دوکلاچه هستند که هر کدام حساسیتها، استهلاک و نیازهای نگهداری کاملاً متفاوتی دارند .
با افزایش کارکرد خودرو، ترافیک تکرارشونده و شدید تهران، رانندگی در شیبهای تند و انجام ندادن به موقع سرویسهای دورهای، گیربکس کیا اسپورتیج آسیب دیده و نشانههایی مانند تقه زدن، گاز هرز خوردن، تاخیر در درگیر شدن دنده یا بوی سوختگی روغن را نشان میدهد . از آنجا که سیستمهای انتقال قدرت اتوماتیک جدید دارای پیچیدگیهای الکترومکانیکی و هیدرولیکی فراوانی هستند، تعمیر و عیبیابی آنها باید به صورت علمی و با استفاده از دستگاههای تخصصی انجام شود .
تعمیرگاه گیربکس اتوماتیک سعدی، واقع در محله ستارخان تهران، به عنوان مرکز تخصصی تعمیر و اورهال گیربکس انواع مدلهای کیا اسپورتیج در غرب تهران فعالیت میکند . دسترسی نزدیک و مستقیم این مرکز به بزرگراههای اصلی نظیر شیخ فضلالله نوری، یادگار امام، جلال آل احمد و حکیم، مراجعه را برای ساکنان محلههای ستارخان، صادقیه، مرزداران، گیشا، پونک، شهرآرا و توحید تسهیل کرده است تا خدمات تخصصی عیبیابی و تعمیرات را توسط تکنسینهای باتجربه دریافت نمایند .
سیستمهای انتقال قدرت کیا اسپورتیج در طول سالهای تولید دستخوش تغییرات مهندسی شگرفی شدهاند . آشنایی با ساختار هر نسل به رانندگان کمک میکند تا رفتار گیربکس خودروی خود را بهتر درک کرده و سرویسهای آن را مطابق با اصول علمی انجام دهند .
در اکثر مدلهای اسپورتیج SL (مدلهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۶) و اسپورتیج QL معمولی، از گیربکسهای اتوماتیک ۶ سرعته توسعهیافته توسط شرکت پاورتک (Hyundai Powertech) استفاده شده است که با کدهای فنی نظیر A6MF1 یا A6LF1 شناخته میشوند . این گیربکسها از سیستم سنتی مبدل گشتاور (توربین هیدرولیکی) و چرخدندههای سیارهای بهره میبرند .
در این سیستم، تغییر نسبت دندهها از طریق کلاچها و ترمزهای داخلی غوطهور در روغن انجام میشود . مغز هیدرولیکی گیربکس که به آن ساعت گیربکس (Valve Body) میگویند، وظیفه هدایت دقیق جریان روغن تحت فشار را به سمت این کلاچها بر عهده دارد . گیربکسهای ۶ سرعته پاورتک پایداری و دوام بسیار خوبی دارند، اما در برابر کارکرد با روغن کثیف، حرارت بالای ناشی از ترافیک و کاهش فشار روغن بسیار آسیبپذیر هستند .
در نسل چهارم (اسپورتیج QL) و به ویژه در مدلهای مجهز به پکیج GT-Line، کیا از یک فناوری متفاوت به نام گیربکس ۷ سرعته دوکلاچه خشک (D7UF1 – Dry DCT) رونمایی کرد . گیربکس دوکلاچه در واقع ساختاری شبیه به گیربکس دستی دارد، با این تفاوت که تعویض دندهها و کلاچگیری به صورت کاملاً اتوماتیک و توسط دو محرک برقی یا همان اکچویتور (Actuators) انجام میشود . یک کلاچ دندههای فرد (۱، ۳، ۵، ۷) و کلاچ دیگر دندههای زوج (۲، ۴، ۶) و دنده عقب را کنترل میکند تا سرعت تعویض دنده به حداقل ممکن برسد .
با وجود شتابگیری بسیار سریع و کاهش چشمگیر مصرف سوخت، این گیربکس چالشهای خاص خود را در شهرهای شلوغ دارد . از آنجا که صفحات کلاچ این گیربکس از نوع خشک هستند (در روغن غوطهور نیستند)، در ترافیکهای سنگین تهران که خودرو به طور مداوم در دندههای ۱ و ۲ نیمکلاچ میکند، اصطکاک صفحات حرارت فوقالعاده بالایی تولید میکند . این حرارت بالا در نهایت منجر به فرسودگی زودرس کیت کلاچ دوبل، ایجاد لرزش شدید هنگام شروع به حرکت و حتی رفتن گیربکس به حالت اضطراری (Overheat Mode) میشود .
تشخیص زود هنگام ایرادات جزئی در گیربکس اسپورتیج میتواند از بروز آسیبهای فاجعهبار به چرخدندهها و هزینههای گزاف جلوگیری کند . در ادامه، متداولترین علائم خرابی مورد بررسی قرار گرفتهاند:
ردیف | علامت ظاهری و تجربی خرابی | علت مکانیکی و هیدرولیکی احتمالی | اقدام پیشنهادی و ایمنی برای راننده |
۱ | لرزش شدید بدنه و تقتق در ترافیک هنگام شروع به حرکت (مخصوصاً مدلهای GT-Line) | داغ شدن مفرط دیسک و صفحه کلاچهای دوگانه خشک (Double Clutch)، تغییر فرم صفحهها به دلیل حرارت، یا خرابی اکچویتورهای کلاچ [1] | در ترافیکهای سنگین تهران دنده را روی حالت دستی (Manual) بگذارید تا از کلاچگیری مداوم جلوگیری شود. جهت کالیبراسیون کلاچ یا تعویض کیت کلاچ دوبل مراجعه کنید [1]. |
۲ | عدم انتقال قدرت به چرخهای عقب در مدلهای دودیفرانسیل (بدون روشن شدن چراغ خطا) | کچل شدن و هرز شدن کامل دندههای هزارخار فلزی در نقطه اتصال هوزینگ دیفرانسیل جلو به شفت داخلی ترانسفرکیس (جعبه دنده کمک) [1] | خودرو را به جک بالابر منتقل کنید؛ در صورت چرخیدن گاردان و عدم حرکت چرخهای عقب، سیستم هزارخار نیاز به بازسازی یا تعویض دیفرانسیل دارد [1]. |
۳ | تقه زدن یا لگد زدن ناگهانی زمان تعویض دنده از ۲ به ۳ یا دندههای معکوس | کثیفی و جرم گرفتن سوپاپهای ساعت گیربکس، فرسودگی بوبین شیرهای برقی (سولنوئیدها) یا فرار روغن از رینگهای تفلونی شفت [1] | از رانندگی اسپرت و شتابگیریهای ناگهانی پرهیز کنید. جهت تست سلامت شیرهای برقی و شستشوی بلوک ساعت با حلالهای مخصوص مراجعه کنید [1]. |
۴ | گاز هرز خوردن مابین دندهها یا افزایش دور موتور بدون افزایش سرعت خودرو (Slipping) | فرسودگی و سوختن لایههای اصطکاکی صفحات کلاچ هیدرولیکی داخلی یا افت شدید فشار روغن به دلیل کثیفی صافی [1] | به هیچ وجه به موتور گاز اضافی ندهید زیرا صفحات کلاچ بیشتر میسوزند. خودرو باید جهت اورهال کامل و تعویض کیت کلاچها به تعمیرگاه منتقل شود [1]. |
۵ | تاخیر زیاد (بیش از ۲ ثانیه) در درگیر شدن دنده عقب (R) یا جلو (D) در زمان سرد بودن موتور | فرسودگی چرخدندههای اویلپمپ، سفت شدن و عدم آببندی کاسهنمدها و اورینگهای داخلی و گرفتگی فیلتر روغن [1] | چند دقیقه به خودرو اجازه دهید تا به دمای نرمال برسد. سطح روغن و فشار خروجی اویلپمپ را با گیج فشار در تعمیرگاه بررسی کنید [1]. |
۶ | صدای زوزه یا سوت کشیدن ممتد از گیربکس که با افزایش سرعت و دور موتور شدیدتر میشود | تیز کردن یا خوردگی دندههای سیارهای، کچلی و فرسودگی بلبرینگهای شفت ورودی و خروجی یا خرابی دندههای اویلپمپ [1] | با سرعت پایین رانندگی کنید. فرسودگی بلبرینگها میتواند باعث قفل شدن ناگهانی گیربکس یا خرد شدن دندهها شود؛ سریعاً به تعمیرگاه مراجعه کنید [1]. |
۷ | قفل شدن گیربکس روی دنده ۳ (Limp Mode) و روشن شدن چراغ چک یا آچار | خرابی سنسورهای سرعت ورودی/خروجی (Input/Output Speed Sensors)، سنسور دمای روغن یا قطع شدن برد سیمکشی داخلی [1] | خودرو را خاموش و روشن نکنید تا خطا از حافظه موقت پاک نشود. با سرعت پایین به نزدیکترین مرکز مجهز به دیاگ تخصصی کیا مراجعه فرمایید [1]. |
۸ | نشتی روغن قرمز یا قهوهای تیره از فاصله بین موتور و گیربکس (گلدانی گیربکس) | خرابی و دفرمه شدن کاسهنمد توربین (مبدل گشتاور)، لقی بوش توربین یا خرابی کاسهنمرهای پلوس خروجی [1] | سطح روغن گیربکس را فوراً چک کنید. کارکرد گیربکس با کمبود روغن، به سرعت باعث داغ شدن شدید و سوختن کلاچها و شیرهای برقی میشود [1]. |
به منظور ایجاد شفافیت و اطلاع مالکان محترم از هزینههای نگهداری، جدول زیر بر اساس آخرین مصوبات صنف تعمیرکاران خودروهای وارداتی غرب تهران برای سال ۱۴۰۵ تدوین شده است:
ردیف | نوع خدمت تخصصی | برآورد حدودی اجرت (تومان) | زمان تقریبی تحویل | توضیح مختصر فنی |
۱ | عیبیابی تخصصی با دیاگ و تست جادهای | رایگان | ۳۰ دقیقه | در صورت انجام فرآیند تعمیرات در مرکز سعدی |
۲ | اجرت باز و بست و اورهال کامل گیربکس ۶ سرعته پاورتک | تماس بگیرید | ۲ الی ۳ روز کاری | شامل دمونتاژ، شستشو، بررسی پمپ و تعویض واشرها |
۳ | اجرت سرویس، تعویض صفحات و کالیبره اکچویتور گیربکس DCT | تماس بگیرید | ۱ الی ۲ روز کاری | نیاز به ابزار دقیق و برنامهریزی با اسکنر اختصاصی کیا |
۴ | تعمیر، سرویس و رفع ایراد هزارخار دیفرانسیل و ترانسفرکیس | تماس بگیرید | ۱ روز کاری | تعویض هوزینگ دیفرانسیل و شفت داخلی ترانسفرکیس |
۵ | تعویض کامل روغن گیربکس با دستگاه ساکشن تمام اتوماتیک | ۱,۲۰۰,۰۰۰ الی ۱,۶۰۰,۰۰۰ | ۱.۵ ساعت | تزریق هیدرولیکی به صورت کاملاً مداربسته و شستشوی مبدل |
۶ | تعویض دستی روغن گیربکس (تخلیه از پیچ کارتل) | ۶۰۰,۰۰۰ الی ۸۰۰,۰۰۰ | ۴۵ دقیقه | تعویض نسبی و شستشوی کارتل آهنی و جذب برادهها |
(توجه: هزینههای مربوط به قطعات مصرفی مانند زنجیر انتقال، کیت صفحات کلاچ، دندههای هوزینگ، شیرهای برقی و روانکارها مجزا از اجرت و بر اساس قیمت روز بازار محاسبه میگردد.)
نگهداری صحیح از روغن گیربکس اتوماتیک، کلید اصلی بقا و کارکرد بینقص آن در شرایط سخت آب و هوایی و ترافیکهای فرساینده شهری است .
انتخاب نوع روغن برای گیربکس اسپورتیج بسیار حیاتی است و نباید به اشتباه انتخاب شود :
حجم روغن مصرفی بستگی به شیوه انتخابی تعویض دارد :
یک ویژگی مهم در مهندسی گیربکسهای ۶ سرعته پاورتک هیوندای و کیا، عدم دسترسی آسان به صافی روغن داخلی است . این صافی در بخش مرکزی و در حقیقت در میان دو پوسته اصلی گیربکس تعبیه شده است . برای تعویض آن، تعمیرکار ناچار است گیربکس را به طور کامل از روی خودرو باز کرده و پوسته آن را نصف کند .
از این رو، تعویض صافی روغن معمولاً تنها در زمان اورهال و تعمیرات اساسی گیربکس انجام میشود . این موضوع اهمیت تعویض به موقع روغن را پیش از کثیف شدن مفرط نشان میدهد؛ زیرا ذرات ناشی از سایش صفحات اگر بر روی صافی رسوب کنند و راه آن را سد کنند، هیچ راهی جز باز کردن کامل گیربکس برای تعویض فیلتر باقی نخواهد ماند.
دستگاههای اسکنر تخصصی با خوانش کدهای ثبت شده در حافظه یونیت کنترل گیربکس (TCU)، فرآیند عیبیابی را به صورت علمی هدایت میکنند :
کد خطا | شرح الکترونیکی خطا در دیاگ | ریشه و علت مکانیکی بروز خطا |
P0741 | Torque Converter Clutch Circuit Performance or Stuck Off | عملکرد نادرست کلاچ لاکآپ توربین؛ سایش صفحه کلاچ توربین یا فرار روغن از بوش شفت ورودی |
P0700 | Transmission Control System (MIL Request) | خطای عمومی ارتباطی؛ این کد نشان میدهد که TCU از ECU موتور درخواست روشن کردن چراغ چک را دارد |
P0711 | Transmission Fluid Temperature Sensor “A” Performance | عدم تطابق سیگنال سنسور دمای روغن گیربکس با دمای واقعی موتور؛ خرابی سنسور یا قطع شدن برد سیمکشی داخلی |
P0841 | Transmission Fluid Pressure Sensor/Switch “A” Circuit | ناهماهنگی در ولتاژ خروجی سنسور فشار روغن؛ ناشی از کثیفی ساعت یا خرابی سنسور فشار |
P0731 الی P0736 | Gear 1 to 6 Incorrect Ratio | لغزش شدید دندههای ۱ تا ۶؛ عدم تطابق دور شفت ورودی و خروجی به دلیل فرسودگی صفحات یا فرار فشار روغن |
P1725 | Shift Motor / Clutch Actuator Malfunction (در مدلهای DCT) | خرابی موتور محرک تعویض دندهها یا اکچویتور کلاچ؛ آسیب برقی موتورهای استپر یا خرابی دندههای گیربکس کلاچ |
تعمیرگاه تخصصی گیربکس سعدی در موقعیت استراتژیکی در غرب تهران (خیابان ستارخان) قرار گرفته است . این موقعیت جغرافیایی باعث شده است ساکنان محلههای پرجمعیت غرب تهران بتوانند بدون دغدغه ترافیک سنگین یا طرحهای محدودیت ترافیکی، به راحتی به این مرکز مراجعه نمایند:
تمامی مراحل عیبیابی و تعمیر گیربکس اسپورتیج در این مرکز بر اساس فرآیند مشخصی پیش میرود تا از هرگونه خطا جلوگیری شود :
در این بخش، به رایجترین سوالات فنی مالکان کیا اسپورتیج پاسخ دادهایم:
این لرزش شدید که معمولاً در ترافیکهای سنگین رخ میدهد، نشانه واضحی از داغ شدن مفرط (Overheat) صفحات کلاچ دوبل خشک است . در ترافیک، سیستم به طور مداوم بین دنده ۱ و ۲ جابجا شده و نیمکلاچ میکند . این عمل اصطکاک بسیار بالایی ایجاد کرده و سطح صفحات کلاچ ناهموار میشود، در نتیجه هنگام شروع به حرکت مجدد، کلاچ به صورت یکنواخت درگیر نشده و بدنه خودرو به لرزه میافتد .
این ایراد معمولاً منشأ مکانیکی محض دارد و به دلیل هرز شدن و صاف شدن دندههای هزارخار فلزی رابط بین گیربکس و ترانسفرکیس اتفاق میافتد . از آنجا که هیچ حسگر یا سنسور الکتریکی بر روی این هزارخار نصب نشده است، ایسیو (TCU) متوجه سایش فیزیکی دندهها و عدم انتقال نیرو به چرخهای عقب نمیشود، بنابراین هیچ چراغ خطایی روی پنل کیلومتر روشن نخواهد شد .
برخلاف برخی از ادعاهای مطرح شده در دفترچههای راهنمای خارجی مبنی بر “مادامالعمر” بودن روغن (تحت شرایط رانندگی ایدهآل)، شرایط رانندگی در تهران به دلیل ترافیک بسیار سنگین، هوای گرم تابستان، آلودگی و سربالاییهای مداوم به عنوان “شرایط سخت” (Severe Conditions) دستهبندی میشود . بنابراین روغن گیربکس اسپورتیج باید حتماً در فواصل ۴۰,۰۰۰ الی ۵۰,۰۰۰ کیلومتر تعویض شود تا ذرات فرسایشی به قطعات هیدرولیکی آسیب نرسانند .
تقه زدن گیربکس معمولاً در لحظه تعویض دنده از یک شماره به شماره دیگر (مثلاً در دنده ۲ به ۳) در حال حرکت رخ میدهد و اغلب با تغییر ناگهانی دور موتور همراه است . اما ضربه ناشی از خرابی یا پارگی دسته موتورها معمولاً در زمان تغییر جهت گشتاور (مانند برداشتن ناگهانی پا از روی پدال گاز یا فشردن مجدد آن و یا جابجایی لیور از دنده عقب به جلو در حالت سکون) ایجاد شده و با لرزش کلی اتاق خودرو همراه است .
مهمترین نشانه، افزایش غیرطبیعی دور موتور بدون شتابگیری خودرو (گاز هرز خوردن مکرر)، بوی سوختگی شدید پس از کارکرد طولانی، سیاه شدن و تیره شدن رنگ روغن گیربکس و ثبت کدهای خطایی نظیر کدهای نسبت دنده نادرست (Incorrect Ratio) در دستگاه دیاگ است . در مدلهای دوکلاچه نیز لرزش شدید هنگام شروع به حرکت و عدم درگیر شدن دندههای فرد یا زوج نشانه سوختن یکی از صفحات دوگانه کلاچ است .
در ترافیکهای ایست و حرکت سنگین، پیشنهاد میشود دنده را از حالت اتوماتیک خارج کرده و به صورت دستی (Manual) قرار دهید تا گیربکس به طور مداوم بین دنده ۱ و ۲ تعویض دنده بیهوده انجام ندهد و نیمکلاچ نکند . همچنین در توقفهای کامل بیش از چند ثانیه، پا را محکم روی ترمز نگه دارید یا دنده را در حالت خلاص (N) بگذارید تا صفحات کلاچ کاملاً از هم جدا شده و حرارت بیمورد تولید نکنند .
این یک ویژگی ایمنی هوشمند در برنامهریزی کامپیوتر گیربکس کیا است که به آن سیستم ترمز موتوری (Engine Braking) میگویند. وقتی سنسورهای شیبسنج متوجه قرارگیری خودرو در شیب سرپایینی میشوند و راننده پدال گاز را رها میکند، گیربکس عمداً دنده را سنگین نگه میدارد تا از شتاب گرفتن ناخواسته خودرو جلوگیری کرده و با استفاده از کمپرس موتور، سرعت را کنترل کند تا فشار کمتری به سیستم ترمز چرخها وارد آید.
تمام قطعات تعویض شده (شامل کیت کلاچ، صفحات، واشرها، رینگهای هیدرولیکی و قطعات هوزینگ دیفرانسیل) به همراه خدمات تعمیراتی انجام شده بر روی ساعت و بدنه گیربکس، تحت پوشش گارانتی کتبی و معتبر این مرکز قرار میگیرند. این ضمانتنامه کتبی تضمین میکند که در صورت بروز مجدد ایراد مشابه در طول دوره گارانتی، خدمات عیبیابی و تعمیر بدون دریافت هزینه اضافی مجدداً انجام خواهد شد.
تعمیر درست و پایدار گیربکس اتوماتیک کراساوورهای محبوبی مثل کیا اسپورتیج به مهارت بالا، ابزار کالیبراسیون و شناخت تفاوتهای مهندسی مدلهای هیدرولیکی و دوکلاچه نیاز دارد . ما در تعمیرگاه گیربکس سعدی همواره تلاش میکنیم تا بالاترین سطح کیفیت فنی و اخلاقی را به مشتریان خود ارائه دهیم :
اگر خودروی کیا اسپورتیج شما دچار علائمی مانند لرزش، تقه زدن یا گاز هرز شده است، میتوانید جهت استفاده از عیبیابی و دیاگ تخصصی رایگان به مرکز تخصصی تعمیرگاه سعدی در ستارخان مراجعه فرمایید تا کارشناسان ما سلامت کامل سیستم انتقال قدرت خودرو را بررسی کنند .
دیدگاهها و پیشنهادات شما به ما کمک میکند تا مطالب بهتری را برای شما آماده کنیم. پیشاپیش از وقتی که میگذارید سپاسگذاریم.
برای تعیین وقت مشاوره و عیب یابی رایگان یا تعمیر گیربکس اتوماتیک خودرو خود هم اکنون با گیربکس سعدی تماس بگیرید: